Artikel: sportärztezeitung 01/22 van Prof. Dr. Henning Wackerhage, Marie Heiber, Frederik Hölzl, Marius Meinhold
De Duitsers worden ouder: momenteel zijn 16 miljoen van de 83 miljoen Duitsers ouder dan 67 jaar en volgens de prognoses zal het aantal 67-plussers tegen 2035 met 22 % stijgen tot 20 miljoen (gegevens van het Duitse Bureau voor de Statistiek). Een probleem dat zich op oudere leeftijd voordoet, is spierveroudering, waarvoor Irwin H. Rosenberg in 1988 de term „sarcopenie“ heeft voorgesteld.
Vakartikel van van PROF. DR. HENNING WACKERHAGE, MARIE HEIBER, FREDERIK HÖLZL, MARIUS MEINHOLD – sportärztezeitung 1/22
Leeftijdsgebonden spierziekte die effectief kan worden voorkomen en behandeld
De term „sarcopenie“ is afgeleid van het Griekse sarx „vlees“ en penia „verlies“ [1] en wordt tegenwoordig meestal gebruikt om twee dingen aan te duiden:
- Leeftijdsverschijnsel: afname van spiermassa, kracht en explosieve kracht
- Diagnosticeerbare spierziekte (ICD-code 62.50)
Waarom is sarcopenie een ernstige aandoening? Sarcopenie zorgt ervoor dat we er ouder uitzien, maakt ons broos, vermindert de mobiliteit (bijv. afhankelijkheid van een rollator), verhoogt het risico op vallen [2, 3], op afhankelijkheid en op opname in een bejaarden- of verzorgingstehuis. Het is bovendien geassocieerd met een verhoogde sterfte [4]. Vanwege al deze met sarcopenie geassocieerde problemen en gevolgen is het belangrijk dat er serieus mee wordt begonnen om deze aandoening in de medische routine te diagnosticeren, te voorkomen en te behandelen. Een diagnosetraject voor sarcopenie is weergegeven in de afbeelding. Concreet wordt bij de diagnose van sarcopenie met de SARC-F-vragenlijst eerst gecontroleerd of patiënten problemen hebben met kracht, lopen, opstaan of traplopen, of dat ze zijn gevallen [6]. Vanaf 4 punten op de SARC-F-vragenlijst moet een handknijpkrachttest of een stoel-opstaatest worden uitgevoerd. Als de handknijpkracht minder is dan 27 kg bij mannen of minder dan 16 kg bij vrouwen en/of patiënten er langer dan 15 seconden over doen om vijf keer van een stoel op te staan, dan kan „sarcopenie waarschijnlijk“ worden gediagnosticeerd. Al bij deze diagnose moeten patiënten worden behandeld [6].
Hier gaat het verder.
Lees het volledige artikel – klik hier:
Conclusie en eisen
Kort samengevat is sarcopenie een ouderdomsfenomeen en een ouderdomsziekte die eenvoudig kan worden gediagnosticeerd, voorkomen en behandeld met krachttraining tegen sarcopenie en een anabool dieet. Dit gebeurt momenteel te weinig en daarom roepen wij op tot:
- Elke huisarts of sportarts zou bij 65-plussers met spier- of mobiliteitsproblemen moeten testen op sarcopenie en vanaf de diagnose „sarcopenie waarschijnlijk“ een behandeling moeten starten.
- Patiënten met sarcopenie moeten worden behandeld met krachttraining tegen sarcopenie, die dagelijkse functies zoals lopen, traplopen, opstaan en dragen, evenals spiermassa, kracht en explosieve kracht verbetert en het valrisico vermindert, en met een anabool dieet met ten minste 1,0–1,2 g eiwit per kg lichaamsgewicht per dag.
- Bij niet-sarcopene senioren dient u de WHO-gezondheidstraining, een combinatie van duur- en krachttraining [7], aan te bevelen ter preventie van sarcopenie en andere ouderdomsziekten.
- Sarcopenie moet worden onderwezen in de medische opleiding en in de opleiding van verpleegkundigen, fitnesstrainers, sportwetenschappers en andere zorgprofessionals. Er moet worden gestreefd naar een aanvullende opleiding „sarcopenie“.